संसारका लगभग हरेक देशमा एउटा रोचक तथ्य भेटिन्छ– औसतमा, महिलाहरू पुरुषहरू भन्दा लामो समयसम्म बाँच्छन् । धेरै देशहरूमा, यो भिन्नता ४ देखि ७ वर्षको पाइएको छ । वैज्ञानिकहरूले लामो समयदेखि यो किन हुन्छ भनेर बुझ्ने प्रयास गरिरहेका छन् ।
के यो केवल जीवनशैलीको परिणाम हो, वा शरीरको संरचना, हर्माेन र जीन जस्ता गहिरो जैविक कारकहरूले गर्दा यस्तो भएको हो । हालैका वर्षहरूमा, धेरै चिकित्सा र जैविक अध्ययनहरूले यस प्रश्नको जवाफ दिने प्रयास गरेका छन् ।
महिलाहरूको प्रतिरक्षा प्रणाली, हार्माेनल संरचना, र व्यवहारिक बानीहरूले पुरुषको तुलनामा उनीहरूलाई धेरै रोगहरूबाट जोगाउने काम गरेको अनुसन्धानले भन्छ । यही कारणले गर्दा उनीहरूको औसत आयु पुरुषहरू भन्दा लामो हुन्छ ।
१. प्रतिरक्षा प्रणाली बढी बलियो हुनु
वैज्ञानिकहरूका अनुसार, महिलाहरूको प्रतिरक्षा प्रणाली पुरुषहरूको भन्दा बढी सक्रिय हुन्छ । यसको अर्थ उनीहरूको शरीरले सङ्क्रमण र धेरै रोगहरूसँग राम्रोसँग लड्न सक्छ । एक वैज्ञानिक अध्ययनले महिलाहरूको शरीर सबै उमेरका पुरुषहरूको तुलनामा बलियो भएको पत्ता लगाएको छ । यही कारणले गर्दा धेरै गम्भीर रोगहरूबाट पुरुषहरूको मृत्युदर उच्च हुन्छ ।
२. एस्ट्रोजनले सुरक्षा दिन्छ
महिलाहरूको शरीरमा पाइने एस्ट्रोजेन हार्माेनले मुटु र रक्तनलीहरूलाई जोगाउन मद्दत गर्दछ । यो हार्माेनले मुटु रोग र स्ट्रोकको जोखिम कम गर्न सक्छ भनेर धेरै अध्ययनहरूले सुझाव दिन्छ । युवतीहरूमा पुरुषहरूको तुलनामा हृदयघातको जोखिम कम हुनुको कारण पनि यही हो ।
३. दुई एक्स क्रोमोजोमका फाइदा
महिलाहरूमा दुई वटा एक्स क्रोमोजोम हुन्छ । पुरुषमा एक्सवाई हुन्छ । दुई ह् क्रोमोजोमले महिलाहरूलाई आनुवंशिक सुरक्षा प्रदान गर्ने वैज्ञानिकहरू विश्वास गर्छन् । एउटा एक्स क्रोमोजोममा दोषपूर्ण जीन छ भने पनि अर्को एक्सले यसको क्षतिपूर्ति दिन सक्छ । यो आनुवंशिक ब्याकअपले उनीहरूलाई धेरै आनुवंशिक समस्याहरूबाट जोगाउन सक्छ ।
४. पुरुषहरूमा जोखिमपूर्ण व्यवहार बढी
वैज्ञानिकहरूले जीवनशैलीको महत्त्वपूर्ण प्रभाव पनि फेला पारेका छन् । पुरुषहरू धूम्रपान गर्ने, मदिरा पिउने, जोखिमपूर्ण गतिविधिहरूमा संलग्न हुने वा दुर्घटनाहरूमा संलग्न हुने सम्भावना बढी हुन्छ, जसले गर्दा उनीहरूको मृत्युदर बढ्ने अध्ययनहरूले देखाएको छ । यसको विपरीत, महिलाहरू प्रायः आफ्नो स्वास्थ्यको बढी ख्याल राख्छन र डाक्टरसँग नियमित जाँच गराउँछन् ।
५. रोगको ढाँचा फरक हुन्छ
पुरुषहरू मुटु रोग वा फोक्सोको रोग जस्ता घातक रोगहरूबाट पीडित हुने सम्भावना बढी हुने तर महिलाहरू बढी गैर–घातक तर दीर्घकालीन रोगहरूबाट पीडित हुने अनुसन्धानले देखाउँछ । यसको अर्थ महिलाहरू रोगहरू लागेर पनि लामो समयसम्म बाँच्न सक्छन्, जबकि पुरुषहरूमा घातक रोगहरूबाट मृत्युको जोखिम बढी हुन्छ । सौजन्य यात्रा डेली

