प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनः मधेशका ३२ सिट मधेश केन्द्रित दलको आधार क्षेत्र जोखिममा, नयाँ अनुहारलाई चुनौती

मधेश केन्द्रित दललाई आफ् नो आधार क्षेत्र जोगाउन यसपटक हम्मेहम्मे पर्ने देखिन्छ । मधेश प्रदेशमा प्रतिनिधिसभाका कूल ३२ वटा निर्वाचन क्षेत्रका लागि १ हजार ५४ जनाको उम्मेदवारी परेको छ । जसमा सबैभन्दा बढी १ सय ५४ जनाले धनुषामा उम्मेदवारी दिएका छन् भने सप्तरीमा सबैभन्दा कम १ सय ४ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् ।

देशको सबैभन्दा ठूलो जनसंख्या भएको मधेश प्रदेश मधेश केन्द्रित दलको प्रभाव क्षेत्र अर्थात आधार क्षेत्र हो । मधेश केन्द्रित दलको प्रभाव घटाउन र आफ्नो बर्चस्व बढाउन नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा) लगायतका ठूला दलले हरेक चुनावमा निकै मेहनत गर्ने भएकाले मधेशलाई चासोपूर्वक हेरिएको छ ।

मधेशबाट लामो समय राजनीति गरेको पार्टी छाडेर अन्य पार्टीबाट उम्मेदवार बन्ने ठूला नेतादेखि पूर्वमन्त्री, विभिन्न पार्टीका प्रमुख र भावी प्रधानमन्त्रीका दाबेदारसम्म चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् । मधेशका चर्चित नेता जसपा नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव यसपटक सप्तरी–३ बाट उम्मेदवारी दिएका छन् ।

२०७९ को चुनावमा सप्तरी– २ बाट हारेका अध्यक्ष यादव उपनिर्वाचनमार्फत बारा–२ बाट निर्वाचित भइ सांसद् बने । उनलाई पराजित गरेका जनमत पार्टीका अध्यक्ष सीके राउत भने यसपटक पनि सप्तरी–२ बाटै प्रतिस्पर्धामा छन् । राउतले नै आफ्नो जोडबलमा पार्टीबाट मधेश प्रदेशमा मुख्यमन्त्री बनाएका सतीश कुमार सिंह जनमत छाडेर स्वाभिमान पार्टीबाट राउतसंगै भिडेका छन् ।

उनी सप्तरी–२ बाट उम्मेदवारी दिएका छन् । राउतसंगै सप्तर ी–२ (१) बाट प्रदेश सभा सदस्यमा निवार्चित भएका उनी राजीनामा गरेर उम्मेदवार बनेका छन् ।

यसअघि सिरहा–२ बाट निर्वाचित भएका जसपा नेपालका उपाध्यक्ष तथा पूर्वमन्त्री राजकिशोर यादव आफ्नो पुरानै क्षेत्र सिरहा–४ मा फर्किएका छन् । जेन– जी आन्दोलनपछि बनेको सरकारमा युवा तथा खेलकुद मन्त्री बनेका बब्लु गुप्ता राजीनामा दिएर रास्वपाबाट सिरहा–१ मा उम्मेदवारी दिएका छन् । एमाले उपमहासचिव रघुवीर महासेठ धनुषा–४ बाट चुनाव लडेका छन् भने धनुषा–३ बाट उनकी पत्नी जुलीकुमारी महतो उम्मेदवार छिन् ।

धनुषा–३ बाटै कांग्रेसका पूर्वउपसभापतिसमेत रहेका पूर्वमन्त्री विमलेन्द्र निधि पनि चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । नेकपाका नेता पूर्वमन्त्री मातृकाप्रसाद यादव धनुषा–१ बाटै उम्मेदवारी दिएका छन् । २०७९ मा उनी यस क्षेत्रबाट जसपा नेपालका दीपक कार्कीसंग पराजित भएका थिए । जसपा नेता एवं पूर्वमन्त्री शरतसिंह भण्डरी महोत्तरी– २ र नेकपाका गिरिराजमणि पोखरेल क्षेत्र नम्बर १ बाट उम्मेदवार छन् ।

राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपालका अध्यक्ष राजेन्द्र महतो र नेकपाबाट महेन्द्र राय यादव पुरानै क्षेत्र सर्लाही २ बाट प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् । नेकपाका शीर्ष नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ सर्लाही–३ बाट उम्मेदवारी दिएका छन् । त्यस्तै सर्लाही–४ बाट कांग्रेसले भावी प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार रुपमा घोषणा गरेका पार्टी सभापति गगन कुमार थापा चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् ।

त्यस्तै रास्वपाबाट पूर्वकांग्रेसीसमेत रहेका अमरेश नारायण सिंह चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् । त्यस्तै रौतहट–१ मा नेकपाबाट पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल उम्मेदवार बनेका छन् भने क्षेत्र नम्बर ३ मा आम जनता पार्टीका अध्यक्ष प्रभु साह उम्मेदवार छन् । त्यस्तै रौतहट–४ मा आजपाबाट ऋषि धमला उम्मेदवार छन् ।

कांग्रेसबाट यहाँ दुई पटक निर्वाचित देवप्रसाद तिमिल्सिनाले यसपटक पनि उम्मेदवारी दिएका छन् । कांग्रेस सहमहामन्त्री फरमुल्लाह मन्सुर बारा–३ बाट उम्मेदवार छन् भने जसपाबाट पर्सा–१ मा चुनाव जित्दै आएका प्रदीप कुमार यादव चुनावको पूर्वसन्ध्यामा एमालेबाट उम्मेदवार बनेका छन् । पर्सा–२ मा कांग्रेसले पूर्वमन्त्री अजय चौरसियालाई नै दोहो¥याएका छन् ।

मधेशमा मनोनयन दर्तापछि निर्वाचन लक्षित गर्दै चुनावी चहलपहल तीव्र रुपमा बढ्दै गएको छ । राजनीतिक दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले घरदैलो, सभा–सम्मेलन र रणनीतिक भेटघाटलाई गति दिएका छन् भने सडकदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म चुनावी प्रचारप्रसार बढेको छ । मधेशमा पनि भ्रष्टाचार, कुशासन, गुटबन्दी र जनअपेक्षा पूरा गर्न नसकेकोजस्ता आरोप राजनीतिक दलहरुमाथि लाग्ने गरेको छ ।

मधेशमा राजनीतिक चेतना भएका ठूलो संख्यामा रहेका मतदाता संघीयता, स्वशासन, समावेशीता, पहिचान र अधिकारका मुद्दामा संवेदनशील रहदै आएका छन् । तर नयाँ भनिएका दलहरु पनि पुरानै दलहरुको छ । सौजन्य जनकपुर टुडे